Net-Sıfır Yarışı Hızlanıyor

Net-Sıfır Yarışı Hızlanıyor

İklim değişikliği neticesinde ortaya çıkan küresel sıcaklık artışı, günümüzde ekonomik ve sosyal yaşamı biçimlendiren koşulların temellerini sarsıyor. Sıcaklık artışı, insan sağlığına olumsuz etki yaparken, gezegendeki tüm canlıların yaşamını destekleyen ekosistemleri de tahrip ediyor. Ayrıca yağış düzenlerindeki değişiklikler ve beraberinde gelen aşırı hava olayları can ve mal kayıplarını ortaya çıkartıyor. 2025 yılı en sıcak 3. yıl olarak kayda geçerken, uzun vadeli küresel ısınma sanayi öncesi seviyenin yaklaşık 1,4°C üzerinde seyrediyor[1]. Söz konusu rakamlar eşliğinde iklim değişikliğinin belirgin etkileri giderek hız kazanıyor. Bu nedenle güvenli ve yaşanabilir bir gezegenin temini, insan faaliyetleri sonucu salınan karbonun aynı oranda atmosferden uzaklaştırılmasıyla dengelenmesi anlamına gelen “Net-sıfır”ın başarılmasını gerekli kılıyor.

İklim değişikliğinin en olumsuz etkilerinden kaçınmak adına sıcaklık artışının Paris İklim Anlaşması’nın hedefi olan 1,5℃ ile sınırlandırılması, ekosistem krizi ile mücadelenin ana başlıklarından biri olmayı sürdürüyor. Doğal olarak net-sıfır da tüm dünyada kurumsal sürdürülebilirlik stratejilerinin bileşenlerinden birini oluşturuyor. Bugün emisyon azaltım hedefi olan ya da net-sıfır taahhüdünde bulunan şirketler küresel cironun %25’ini oluşturuyor[2]. Yalnızca 2023 yılı sonundan 2025 yılı ortasına kadar olan 1,5 yıllık dönemde hem kısa vadeli azaltım hedeflerine hem de net-sıfır taahhüdüne sahip şirketlerin sayısının 3 kattan fazla artması da dikkat çekici. Burada düzenleyici politikaların getirdiği baskının, değişen tüketici taleplerinin ve yatırımcı beklentilerinin itici güçler olarak öne çıktığı söylenebilir. Öte yandan küresel gayrisafi yurtiçi hasılanın yaklaşık %7’si kadar prim üretimi gerçekleştiren sigorta sektöründe, 2024 yılı itibarıyla büyük şirketlerin yalnızca %26’sı 2050 ya da öncesi için net-sıfır taahhüdüne sahip[3]. Sektör bu açıdan küresel düzeyde bankalar ve varlık yönetim şirketleri gibi finansal kesim aktörlerinin gerisinde kalıyor. Bununla beraber yurt içinde olumlu örnekler bulmak mümkün. İlk ulusal sigorta şirketi olma niteliğini taşıyan Anadolu Sigorta’nın 2050 yılı itibarıyla net-sıfır olma hedefini Çevre ve İklim Değişikliği Politikasına entegre etmesi oldukça önemli. Şirket böylece sektör açısından öncü bir pozisyon üstlenirken, 2021 yılında Paris İklim Anlaşması’na taraf olan ve 2053 net-sıfır hedefini ilan eden Türkiye’de ortak çabalara katkı sunacak kurumlardan biri olacak.

Sigorta sektörü, geleneksel olarak iklim değişikliğinin fiziksel etkilerinin yarattığı finansal şoku hafifletmede oynadığı rolle öne çıkıyor. Ancak halihazırda iklimle ilgili risklerin yönetilmesinde önemli bir bilgi birikimine sahip olan sektörün, atmosferde ısıyı hapseden sera gazlarının akışını azaltmayı (mitigasyon) ve net-sıfıra ulaşmayı mümkün kılan teknolojilerin geliştirilmesi ve benimsenmesine katkı sunma potansiyeli var. Önümüzdeki dönemde elektrikli araçlar, yeşil binalar, yeşil enerji ile karbon yakalama ve depolama gibi alanlara yönelik geliştirilecek sigortacılık ürün ve hizmetleri, sektör portföylerini dönüştürerek net-sıfır hedeflerini daha ulaşılabilir hale getirebilir. Daha da önemlisi, sektör iklim bağlantılı teknoloji ve uygulamaları teşvik ederek sağlıklı bir geçiş sürecinin ana unsurlarından biri olabilir.

Cem Avcıoğlu

TSKB Ekonomik Araştırmalar – Yönetici

Anahtar kelimeler: azaltım, iklim değişikliği, net-sıfır